Facebook Twitter
Home 2012 - 2013 YASLA BAŞ ETMEDE ÇOCUKLARA YARDIM*
formats

YASLA BAŞ ETMEDE ÇOCUKLARA YARDIM*

Tarih 23 Ekim 2012, yazar içinde 2012 - 2013.

    Yetişkinler gibi çocuklar da yas tutarlar. Henüz konuşmaya başlamamış çocuklar bile sevdikleri birinin kaybında yas tutarlar. Ancak bu yas sürecinin aile içindeki yönetimi, yasın travmatik boyuta ulaşıp ulaşmayacağını belirleyen etkendir.  Daha açık bir ifadeyle; çocuğun ölüme ilişkin gösterdiği tepkinin ne olacağı, sevilen birinin ölümü durumunda yetişkinlerin sergiledikleri davranış şekline oldukça bağlıdır. Bazı durumlarda yetişkinler, duydukları acı ve üzüntünün çocuğa bulaşması kaygısı ile ölümle ilgili konuşmak istemezler. Ancak gerçek çok basittir: çocuk zaten yas tutacaktır.

    Çocuklar ölüm hakkında açıkça konuşabilen yetişkinler, onun sevilen birinin ölümünde yas tutmanın son derece doğal bir duygu olduğunu anlamasına yardımcı olurlar. Çocuklar böyle bir durumda ağlamanın, üzgün olmanın yetişkinler tarafından kabul edilen bir şey olduğunu ve o anda duyulan acının sonsuza kadar sürmeyeceğini hissederler. Sevilen birinin kaybında çocuğa duygularının, korkularının ve isteklerinin anlaşılacağını gösteren bir ortamın sağlanması çok önemlidir. Çocukla ilgilenen yetişkinler bu duyguların utanılacak ya da gizlenecek bir tarafı olmadığını, tersine bu duyguların doğal olduğunu çocukla konuşmalıdırlar. Bunun en basit yolu, ölüme ilişkin kendi duygularınızdan bahsederek onlara model olmaktır. Ölüm ve sonrasında gelen yaşantılar hiç olmamış gibi davranıldığında ise çocuklar yaşanan ölüm olayının verdiği acıdan çok, yalnız bırakılmaktan, kendilerini izole hissetmekten dolayı acı çekerler. Daha kötüsü de yas sürecinde kendilerini yapayalnız hissederler.

Sevilen birinin kaybı sonrasında aileleri zorlayan konuların başında çocukların ölüm hakkında sorduğu sorular gelmektedir. Böyle durumlarda yetişkinler açık, dürüst ve sevgi dolu olmalıdır. Çocukların anlayabileceği bir dille ve sabırla soruları yanıtlamaları gerekmektedir. Ancak tüm soruları yanıtlayabilmek de mümkün olmayabilir, bunun için kaygı duyulmamalıdır. Asıl önemli olan yanıtların içeriğinden çok sorular yanıtlanırken çocuğa gösterilen şefkat ve sevgi, yani bunun nasıl yapıldığı önemlidir. Çocuklar ölümle ilgili aynı soruları tekrar tekrar sorabilirler. Bu doğaldır. Tekrarladıkları sorular ve aldıkları yanıtlar sevilen kişiyi kaybetme durumunu anlamalarına ve buna uyum sağlamalarına yardımcı olur.

Yas tepkileri her çocuk için değişkenlik gösterebilir. Çocuklar; alışılmışın dışında hırçınlıklar gösterebilir, otoriteyi reddetme başlayabilir, ders başarısı ve ilgisi aniden düşebilir, dalgınlık ve unutkanlık artabilir. Bununla birlikte sevilen birinin kaybında çocuklar hemen beklenen tepkileri vermeyebilirler, hiçbir şeyi umursamıyormuş gibi davranabilirler. Sabırlı davranın ve onun istediği zaman sizden yararlanabilmesi için hazır olun.

    “Anlayışla ve şefkatle yaklaşıldığında, çocuğun sevdiği bir kişinin kaybına ilişkin ilk deneyimi, onun ölüm ve ölmek kadar yaşam ve yaşamak la ilgili de pek çok şey öğrenmesine fırsat verir.“

 

TED Eskişehir Koleji

Rehberlik Servisi

 

*Bu yazı TED Ankara Koleji Rehberlik Koordinatörlüğü’nün krize müdahale çalışmaları programında kullanılan el kitapçıklarından yararlanarak hazırlanmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>